Оптимізація 3D-моделей для візуалізації в системах віртуальної реальності
Анотація
Актуальність дослідження зумовлена зростанням використання віртуальної реальності в освіті, медицині, проєктуванні та інженерних системах, де традиційні 3D-моделі часто виявляються надто ресурсоємними для стабільного інтерактивного відтворення. Метою дослідження було виявлення й перевірка ефективності комплексної адаптації цифрових об’єктів до інтерактивного просторового відтворення за умов обмежених апаратних ресурсів. Методологія дослідження поєднувала теоретичний аналіз із експериментальним тестуванням у Unity 2022.3 на платформі Meta Quest 2 з оцінюванням продуктивності та візуальної якості. Результати дослідження показали, що пряме використання традиційних тривимірних моделей у віртуальній реальності є малоефективним через надмірне навантаження на апаратні ресурси та нестабільність відтворення сцени. Встановлено, що найвищу ефективність забезпечує комплексна адаптація, яка поєднує спрощення полігональної сітки, скорочення обсягу текстурних даних, спрощення матеріалів, застосування рівнів деталізації та сценову оптимізацію. Після адаптації кількість полігонів у досліджених моделях зменшилася на 95-96 %, а обсяг текстурних даних – на 85-88 %. У тестовому віртуальному середовищі середня частота кадрів зросла з 42 до 85 кадрів за секунду, що підтвердило істотне підвищення продуктивності сцени. Водночас підвищення швидкодії не супроводжувалося критичною втратою візуальної якості, оскільки загальна форма об’єктів збереглася на рівні 98-99 %, а рівень візуального занурення залишився високим. Результати дослідження можуть бути використані розробниками додатків віртуальної реальності, фахівцями з комп’ютерної графіки, викладачами, проєктувальниками та інженерами для створення навчальних симуляторів, архітектурної візуалізації, медичних тренажерів і технічних систем віртуальної реальності із підвищеною продуктивністю та збереженням візуальної переконливості
Ключові слова
застосування рівнів деталізації; спрощення полігональної сітки; інтерактивність; візуалізація; рівень візуального занурення; частота кадрів
Використані джерела
- Chen, S.-J., Chen, C.-Q., & Shan, X.-F. (2024). The effects of an immersive virtual-reality-based 3D modeling approach on the creativity and problem-solving tendency of elementary school students. Sustainability, 16(10), article number 4092. doi: 10.3390/su16104092.
- Chen, W., Li, Z., Guo, J., Zheng, C., & Tian, S. (2025). Trends and techniques in 3D reconstruction and rendering: A survey with emphasis on Gaussian splatting. Sensors, 25(12), article number 3626. doi: 10.3390/s25123626.
- Chernikov, M., Vasylieva, O., Batrak, V., & Shaura, A. (2025). Aesthetic issues in the design of multimedia virtual exhibition spaces. Art and Design, 8(3), 22-35. doi: 10.30857/2617-0272.2025.3.2.
- de Assis, L.S., Poncetti, B.L., Machado, L.B., & Futai, M.M. (2026). Drone-based photogrammetry and virtual reality: Technological alternatives for tunnel inspection. Tunnelling and Underground Space Technology, 168(1), article number 107094. doi: 10.1016/j.tust.2025.107094.
- Derkach, A.S., & Tverdokhlib, I.A. (2024). The research of the state of studying 3D modeling in general secondary education schools of Ukraine. Problems of the Modern Textbook, 33, 106-116. doi: 10.32405/2411-1309-202433-106-116.
- Dumanskyi, N., & Vovk, N. (2025). Implementation of VR and AR technologies in the preservation of Ukraine’s cultural heritage. Library Science. Record Studies. Informology, 4, 144-151. doi: 10.32461/24099805.4.2025.351584.
- Fowler, S., & Souihi, S. (2025). Multi-user QoE optimization in virtual reality gaming using RL on mobile edge networks. Cluster Computing, 28, article number 597. doi: 10.1007/s10586-025-05271-7.
- Geris, A., Cukurbasi, B., Kilinc, M., & Teke, O. (2024). Balancing performance and comfort in virtual reality: A study of FPS, latency, and batch values. Software: Practice and Experience, 54(12), 2336-2348. doi: 10.1002/spe.3356.
- Grande, R., Albusac, J., Vallejo, D., Glez-Morcillo, C., & Castro-Schez, J.J. (2024). Performance evaluation and optimization of 3D models from low-cost 3D scanning technologies for virtual reality and metaverse e-commerce. Applied Sciences, 14(14), article number 6037. doi: 10.3390/app14146037.
- Hernández-Chávez, A., López-Yáñez, I., Hernández-Chávez, M., & Fabila-Bustos, D.A. (2026). Development of mobile applications and virtual reality with 3D modeling for the visualization of network infrastructures on university campuses. Technologies, 14(3), article number 149. doi: 10.3390/technologies14030149.
- Hu, X., Wu, X., Ma, M., Xu, X., Gu, Y., Wang, G., Xu, Y., Meng, X., & Wang, L. (2025). Efficient VR rendering: Survey on foveated, stereo, cloud, and low-power rendering techniques. Virtual Reality & Intelligent Hardware, 7(5), 421-452. doi: 10.1016/j.vrih.2025.08.003.
- Irwanto, I., Lintangnicita, T., Cahyana, U., & Cha, J. (2025). Examining the effect of immersive virtual reality on 11th-grade students’ creative thinking disposition and academic achievement. Discover Education, 4, article number 438. doi: 10.1007/s44217-025-00880-1.
- Kontogiorgakis, E., Zidianakis, E., Kontaki, E., Partarakis, N., Manoli, C., Ntoa, S., & Stephanidis, C. (2024). Gamified VR storytelling for cultural tourism using 3D reconstructions, virtual humans, and 360° videos. Technologies, 12(6), article number 73. doi: 10.3390/technologies12060073.
- Li, Z., Lee, T.-U., & Xie, Y.M. (2025). Interactive 3D structural design in virtual reality using preference-based topology optimization. Computer-Aided Design, 180, article number 103826. doi: 10.1016/j.cad.2024.103826.
- Lytvynova, S. (2022). Ready of students of general secondary education institutions to use virtual reality in the educational process. Prospects and Innovations of Science, 4(9), 218-230. doi: 10.52058/2786-4952-2022-4(9)218-230.
- Lytvynova, S. (2024). 3D content in the educational practice of a general secondary education teacher. Scientific Bulletin of Uzhhorod University. Series: “Pedagogy. Social Work”, 1(54), 97-105. doi: 10.24144/25240609.2024.54.97-105.
- Marougkas, A., Troussas, C., Krouska, A., & Sgouropoulou, C. (2023). Virtual reality in education: A review of learning theories, approaches and methodologies for the last decade. Electronics, 12(13), article number 2832. doi: 10.3390/electronics12132832.
- Nechypurenko, P.P., Semerikov, S.O., & Pokhliestova, O.Y. (2023). An augmented reality-based virtual chemistry laboratory to support educational and research activities of 11th grade students. Educational Dimension, 8, 240-264. doi: 10.31812/educdim.4446.
- Papaioannou, G. (2025). Approximate dynamic global illumination for VR. Virtual Reality, 29, article number 54. doi: 10.1007/s10055-025-01114-3.
- Partsey, R., Teslyuk, V., Maksymets, O., Humennyy, V., & Kuzma, V. (2025). Enhancing 3D scene understanding via text annotations. Eastern-European Journal of Enterprise Technologies, 1(133), 76-84. doi: 10.15587/17294061.2025.323757.
- Santos-Paz, J.A., Garcia Aranda, J.J., Alarcón Granero, M., Quintanilla, F.J., Perez-Tirador, P., Otero, A., & Garcia-Carmona, R. (2025). NajVR: Low-latency plug-and-play remote rendering for interactive virtual reality applications. Computing, 107(12), article number 232. doi: 10.1007/s00607-025-01589-7.
- Savini, F., Cordisco, A., Fabbrocino, G., Giallonardo, M., Trizio, I., & Marra, A. (2025). From drone-based 3D model to a web-based VR solution supporting cultural heritage accessibility. Drones, 9(11), article number 775. doi: 10.3390/drones9110775.
- Semerikov, S.O., Foki, M.V., Shepiliev, D.S., Mintii, M.M., Mintii, I.S., & Kuzminska, O.H. (2024). Teaching WebAR development with integrated machine learning: A methodology for immersive and intelligent educational experiences. Educational Dimension, 10, 198-234. doi: 10.55056/ed.660.
- Strelchuk, M.S. (2025). Specificities of using 3D modeling in the process of creating visual materials in advertising products. Ukrainian Art Discourse, 6, 215-222. doi: 10.32782/uad.2025.6.25.
- Sukaridhoto, S., Haz, A.L., Fajrianti, E.D., & Budiarti, R.P. (2023). Comparative study of 3D assets optimization of virtual reality application on VR standalone device. International Journal on Advanced Science, Engineering and Information Technology, 13(3), 999-1008. doi: 10.18517/ijaseit.13.3.18375.
- Tytarenko, I., Pavlenko, I., & Dreval, I. (2023). 3D modeling of a virtual built environment using digital tools: Kilburun Fortress case study. Applied Sciences, 13(3), article number 1577. doi: 10.3390/app13031577.
- Wang, K., Antwi-Afari, M.F., Ossei-Gudom, B.M., Yi, W., Li, J., & Banihashemi, S. (2025). Recent advances in virtual reality applications for construction safety management. Construction Innovation: Information, Process, Management. doi: 10.1108/CI-11-2024-0357.
- Wang, Y., Zhang, E., Yang, A., Du, K., & Gao, J. (2025). Mixed reality-based multi-scenario visualization and control in automated terminals: A middleware and digital twin driven approach. Buildings, 15(21), article number 3879. doi: 10.3390/buildings15213879.
- Yang, Z., Aihemaiti, M., Abudureheman, B., & Tao, H. (2025). High-precision optimization of BIM-3D GIS Models for digital twins: A case study of Santun river basin. Sensors, 25(15), article number 4630. doi: 10.3390/ s25154630.
- Zhang, H., & Peng, C. (2026). Performance-driven foveated VR rendering system for large 3D meshes. Virtual Reality, 30, article number 82. doi: 10.1007/s10055-026-01316-3.
- Zhao, W., Su, L., & Dou, F. (2023). Designing virtual reality based 3D modeling and interaction technologies for museums. Heliyon, 9(6), article number e16486. doi: 10.1016/j.heliyon.2023.e16486.